Subsidiering landelijke politieke partijen is concurrentievervalsend en ondemocratisch.

De huidige wet subsidiëring van landelijke politieke partijen in de Eerste en/of Tweede Kamer is een uitstekende beschermingsconstructie tegen nieuwkomers, welke daarom ook spoedig veranderd moet worden.

Op zondag 4 juni 2006 debatteerden hoogleraar empirische politicologie Rudy Andeweg, VVD- burgemeester van Leeuwarden Geert Dales, Kamerlid van het CDA Wim van de Camp en de partijleider van Leefbaar Rotterdam Marco Pastors in Buitenhof over de toekomst van politieke partijen alsmede over de partijfinanciering van de zittende politieke partijen.

Hoogleraar Andeweg gaf treffend weer dat de partijprogramma’s van de huidige landelijke politieke partijen vaak nog slechts door een nietje bij elkaar gehouden worden, dat er duidelijk sprake is van personaliasering van politieke organisaties alsmede dat er een groot wantrouwen bij de kiezers heerst tegenover de zittende huidige politieke partijen. Nederland Transparant sluit zich volledig bij deze conclusie aan en is van mening dat dit wantrouwen van de kiezer ook terecht is, daar vele politieke partijen verworden zijn tot banenmachines die zich bedruipen uit de staatskas.

De heer Pastors (LR) gaf aan dat de huidige financiering van politieke partijen duidelijk een beschermingsconstructie is van de zittende partijen en dat zij zo feitelijk nieuwkomers weren. Hoewel dit door de heren Dales (VVD) en Van de Camp (CDA) ten onrechte bestreden werd heeft Pastors daarmee volkomen gelijk. Nederland Transparant is ook van mening dat de huidige wetgeving subsidiering politieke partijen flink concurrentievervalsend is, alsmede dat zij nieuwkomers de kans op toetreding in de Tweede Kamer behoorlijk moeilijk maakt. Nederland Transparant betreurt dat de heer Dales (VVD) en Van de Camp (CDA) duidelijk in Buitenhof laten zien dat zij helaas weinig feitenkennis hebben over de huidige wetgeving van partijfinanciering, noch over de gevolgen daarvan. Juist van hen beiden zou men mogen verwachten, gezien hun functies, dat zij daarvan op de hoogte moeten zijn. Ter bevestiging van hun ongelijk en het gelijk van de heer Pastors (LR) de volgende twee praktijkvoorbeelden.

Subsidie mag voor verkiezingen gebruikt worden
Op 27 juli 2005 is de gewijzigde wet subsidiëring politieke partijen in werking getreden. De subsidie voor zittende landelijke politieke partijen is verhoogd van 10 naar 15 miljoen euro per kalenderjaar, zelfs met terugwerkende kracht tot 1 januari 2004. Daarnaast is de wet, naast de reeds bestaande beschermingsmogelijkheden, zodanig gewijzigd dat de landelijk zittende politieke partijen deze gelden nu ook voor het werven van leden, het betrekken van niet-leden bij activiteiten alsmede voor activiteiten in het kader van de verkiezingscampagnes mogen gebruiken. Dit was voorheen niet mogelijk. Nieuwe politieke partijen hebben deze mogelijkheid absoluut niet. Zij moeten, net als Nederland Transparant, dit alles zonder subsidie doen. De bestuurders van nieuwe politieke partijen moeten alles naast hun werk doen, zelf de fondsen werven en de enige steun die zij krijgen is van de steun en toewijding van vrijwilligers. Daarnaast dienen de nieuwe politieke partijen € 11.250 aan borg te betalen voor deelname aan de verkiezingen alsmede dienen zij 30 getekende ondersteuningsverklaringen in 19 kiesdistricten in te leveren (570 in totaal). Ook dit levert aanzienlijke extra werkzaamheden op, wat de deelname van nieuwkomers aanzienlijk bemoeilijkt. Voor reeds vertegenwoordigde landelijke partijen zijn deze laatste verplichtingen echter inmiddels afgeschaft.

Op 3 maart 2006 bracht Rotterdam Transparant voor de gemeenteraadsverkiezingen reeds een persbericht naar buiten over “Het door Den Haag gesubsidieerde lokale verkiezingsgeweld van de grote partijen om het huidige pluche te verdedigen”. Zie voor dit bericht www.rotterdamtransparant.nl. Daar worden de gevolgen van de beschermingsconstructie en de subsidiering van de landelijke politieke partijen reeds duidelijk beschreven. De verkiezingsuitslag d.d. 7 maart 2006 bevestigd nogmaals nadrukkelijk (op een paar uitzonderingen na) dat deze beschermingsconstructie ook daadwerkelijk zo werkt.

Concurrentievervalsing
De zustervereniging van Nederland Transparant, Europa Transparant, welke op 10 juni 2004 2 zetels verworven had in het Europese Parlement, verkrijgt als enige vertegenwoordigde landelijke politieke partij in het geheel geen subsidie, omdat de wetgever bij het opstellen van de wet per abuis geen rekening had gehouden met het feit dat een nieuwkomer één of meerdere zetels in het Europese Parlement zou verkrijgen, zonder vertegenwoordigd te zijn in de Eerste en/of Tweede Kamer. Minister Remkes (VVD) weigert deze omissie in de formele wet aan te passen. De concurrentievervalsing komt tot uitdrukking doordat landelijke vertegenwoordigde politieke partijen deze subsidie ook (gedeeltelijk) mogen aanwenden voor de verkiezing van de leden van het Europese Parlement. Bij de volgende verkiezingen voor het Europese Parlement in 2009, is Europa Transparant de enige vertegenwoordigde landelijke politieke partij die in het Europese Parlement vertegenwoordigd is, die zonder subsidie moet concurreren tegen andere gevestigde partijen die wel subsidie op basis van de wet verkrijgen. De andere vertegenwoordigde landelijke partijen kunnen met de verkregen subsidie wel hun leden veelvuldig informeren, kunnen wel aan ledenwerving doen en kunnen fors reclame maken met de verkregen subsidie. Europa Transparant heeft deze mogelijkheid niet.

Hoewel partijleider Marco Pastors van Leefbaar Rotterdam overweegt een klacht in te dienen bij de Europese Commissie over de financiering van politieke partijen in Nederland is hij niet de eerste die zich met deze concurrentievervalsing bezig houdt. Europa Transparant heeft reeds op 25 februari 2005 een beroepschrift bij de Rechtbank te Breda ingediend alsmede d.d. 16 februari 2006 bij de Raad van State waar de concurrentievervalsing mede ter sprake komt. Informatie hierover zie
www.verenigingeuropatransparant.nl

Nederland Transparant is van mening dat politieke partijen voornamelijk zichzelf dienen te bedruipen. De enige subsidiering die zij van de overheid zouden mogen ontvangen zou op de instandhoudingskosten en organisatorische kosten van de politieke vereniging moeten zien alsmede het wetenschappelijk bureau. Alle andere kosten, reclames, verkiezingscampagnes ed. zouden door de leden en donateurs gefinancierd moeten worden. Op deze wijze komt ook nadrukkelijk het draagvlak van de politieke partij bij de kiezers te voorschijn.

Nederland Transparant zal minister Remkes (VVD) verzoeken de wet te wijzigen om de huidige subsidie die landelijke politieke partijen verkrijgen fors te verlagen dan wel af te schaffen alsmede om de huidige mogelijkheid om de subsidie voor verkiezingscampagne te mogen gebruiken per direct te beëindigen en zo de bestaande concurrentievervalsing te verminderen.

Nederland Transparant
7 juni 2006
www.nederlandtransparant.nl

Binnenkort treft u de vernieuwde website van Nederland Transparant aan.

Nederland Transparant

Subsidiering landelijke politieke partijen is concurrentievervalsend en ondemocratisch.

Main Menu

Key Concepts

Newsflash